Alfabet grecki – w jakich krajach jest używany?

Alfabety świata- grecki, gdzie mi się przyda?

Alfabet grecki na pierwszy rzut oka wygląda dziwnie i niezrozumiale. Wygląda też, jakby już od wieków był zapomniany i nieużywany przez nikogo, a już z całą pewnością nie w codziennych czynnościach, coś na kształt starożytnej łaciny. A jednak tak nie jest. Grecja, jako państwo- spadkobierca kultury helleńskiej nadal wykorzystuje alfabet grecki w praktycznie niezmienionej formie. Ale czy gdzieś jeszcze na świecie możemy spotkać się z przykładami użycia alfabetu greckiego?

Wszędzie tam, gdzie nie obowiązują wpływy alfabetu arabskiego i hebrajskiego, czy prymitywnych, rodzimych dialektów, możemy spotkać się z językami czerpiącymi z tradycji alfabetu greckiego. To nie tylko cyrylica za pośrednictwem głagolicy, wzięła wzór z alfabetu greckiego używanego w Cesarstwie Bizantyjskim, ale również łacina powstała na bazie greki.

Greckie początki łaciny

Jak to się stało? Bardzo prosto. cywilizacja helleńska było dużo wcześniejsza niż Imperium Rzymskie. Gdy na Półwyspie Apenińskim dopiero powstała kultura etruska, Grecy byli już w szczytowej fazie rozwoju i ich wpływy promieniowały na cały basen Morza Śródziemnego. To właśnie na bazie alfabetu greckiego Etruskowie opracowali własne pismo, które dało początek łacinie, a przez nią większości alfabetów Europy i dużej części świata.

Skąd się jednak wziął sam alfabet grecki?

Alfabet grecki wywodzi się w prostej linii z alfabetu fenickiego, który był pierwszym alfabetem opracowanym przez ludzi. Zapożyczenia z Lewantu powstały pod wpływem kontaktów kupców greckich z fenickimi. Ogromną różnicą wprowadzona w alfabecie greckim było istnienie znaków spółgłoskowych i samogłoskowych.

Z alfabetu fenickiego wywodzi się także język aramejski, który dał początek językowi hebrajskiemu oraz arabskiemu.

Alfabet grecki powstał już w IX w. p. n. .e i wykorzystywany był zarówno przez Greków, jak i przez wszystkie ludy pozostające pod wpływami greckimi. Z tego też powodu na obszarze Grecji używano kilku odmian alfabetu greckiego jednocześnie, ale przewagę zdobyła forma jońska, uznana za tą właściwą.

Alfabet grecki, jako obowiązujący formalnie

Alfabet grecki obowiązuje, jako jedyny język urzędowy na całym obszarze Grecji, a także, jako jeden z dwóch, wraz z tureckim na Cyprze. Język grecki, a co za tym idzie także alfabet jest jednym z języków urzędowych obowiązujących w Unii Europejskiej.

W grece mówi i pisze przy wykorzystaniu alfabetu greckiego około 12 mln osób, ponad 11 mln w samej Grecji i około 750 tys. na Cyprze.

Znajomość alfabetu greckiego z całą pewnością usprawni także nasza naukę języków opartych na cyrylicy, w tym jednego z ważniejszych- języka rosyjskiego.

Kilka najważniejszych faktów:

  • obecnie w Grecji obowiązuje język nowogrecki, będący bezpośrednim następcą starogreckiego;

  • zmiany w alfabecie nowogreckim, w stosunku do starogreckiego są niewielkie;

  • na przestrzeni wieków wprowadzono kilka nowych liter, bądź usunięto kilka nie wykorzystywanych;

  • znaczące różnice widoczne są przede wszystkim w wymowie;

  • w języku nowogreckim jest zdecydowanie mniej samogłosek (5);

  • ważne znaczenie w nowogreckim ogrywa akcent, mogący zmienić znaczenie słowa;

  • obowiązujący alfabet grecki ma 24 litery;

  • czytany jest od lewej do prawej;

  • w transkrypcji języka nowogreckiego na języki funkcjonujące w alfabecie łacińskim nie ma jednolitych zasad. Część przyjmuje oparcie o piśmiennictwo, część zaś opiera się na wymowie.

Języki, na których powstanie miał wpływ alfabet grecki:

  • alfabet gocki;

  • głagolica i cyrylica;

  • alfabet koptyjski (pochodzących z Egiptu i Azji Mniejszej chrześcijan);

  • alfabet ormiański;

  • alfabet łaciński;

  • alfabet gruziński.

Język matematyki, fizyki i innych nauk ścisłych

W starożytnej Grecji liter alfabetu greckiego używano powszechnie do zapisu liczb czy jako notację muzyczną. Późniejsza znajomość alfabetu greckiego w Europie została ograniczona do przekazywania informacji z literatury i nauk ścisłych, co obecnie pozostało w powszechnym użyciu alfabetu greckiego w matematyce, fizyce, astronomii czy innych naukach ścisłych.

Czy dialekty angielskie maja wpływ na pracę tłumacza?

Angielski angielskiemu nierówny?

XX wiek był zdecydowanie okresem panowania języka angielskiego, wchodząc w wiek XXI. mamy zapowiedź zdecydowanie podobną, szykuje się nawet jeszcze mocniejszy nacisk na wykorzystywanie angielskiego. Czy jednak ten angielski, który znamy i którego tak mocno się uczymy wystarczy nam w Anglii do porozumiewania się z jego natywnymi użytkownikami? A może zaskoczą nas jakieś różnice dialektyczne? Czy decydując się na karierę tłumacza musimy wziąć pod uwagę, iż przyswojenie sobie jakiegoś dialektu angielskiego jest konieczne? Na te i inne pytania znajdziecie od powiedź w artykule.

Język angielski, który znamy jest oficjalną, literacką wersją języka angielskiego, tzw. SE (Standard English). Rzeczywisty angielski, wewnętrznie jest dużo bardziej zróżnicowany, niż mogłoby nam się wydawać. Przede wszystkim język ten jest bardzo mocno zróżnicowany geograficznie. W wielu częściach świata, na które wpływ miało Imperium Brytyjskie, wytworzyły się bardzo specyficzne dialekty angielskie, różniące się między sobą w pewnym stopniu gramatyką, fonetyką, a przede wszystkim słownictwem. Na tym jednak nie koniec, gdyż także w obrębie samej Anglii, mamy kilka odmian i dialektów językowych.

Czy to jak powstawał angielski ma wpływ na jego obecny kształt i istnienie dialektów?

Język angielski jest zaliczany do grupy języków indoeuropejskich, germańskich. Wywodzi się z grupy anglo- fryzyjskiej, ale na jego ukształtowanie się miało cały czas wpływ oddziaływanie innych języków. Duży wpływ miał język starofrancuski, którego użycie wiązało się z najazdem Normanów z XI w. Istotną rolę odegrały także języki skandynawskie. Różnorodne wpływy sprawiły, iż angielski stał się do pewnego stopnia, językiem mieszanym.

Współczesne dialekty angielskie

Wbrew pozorom także język angielski funkcjonujący tylko w Wielkiej Brytanii jest dość mocno zróżnicowany wewnętrznie, według źródeł istnieje 12 regionów, w których funkcjonuje osobny dialekt. Niektórzy zwracają także uwagę na fakt, że to nie wszystko, a liczba pomniejszych, marginalizowanych dialektów waha się w okolicach 50.

Najpopularniejsze dialekty angielskie wiążą się głównie z dużymi miastami. To duże metropolie, jako skupiska ludzi z różnych krajów i kultur są miejscami, w których dochodzi do mieszania się języków i zachodzenia różnego typu naleciałości.

Dialekty angielskie związane z aglomeracjami miejskimi:

Cockney

  • dialekt londyński;

  • historycznie używany był przez najniższe warstwy społeczne;

  • dziś jest mocno rozpowszechniona wśród wszystkich warstw mieszkańców Londynu;

  • różnice pojawiają się i w gramatyce, i w wymowie;

  • charakterystyczne jest połykanie litery h w wymowie, np. zamiast half, usłyszymy alf;

  • dialekt ten także sam w sobie, jest zróżnicowany na inne odmiany, np. cokney rhyme slang.

Scouse

  • dialekt charakterystyczny dla mieszkańców miasta Liverpool, ale można go spotkać na obszarze całego hrabstwa Merseyside;

  • związany głównie z migracjami robotników irlandzkich;

  • potocznie określany, jako język ludzi niewykształconych;

  • scouser to określenie mieszkańca Liverpoolu;

  • nazwa pochodzi od potrawy będącej nigdy podstawą wyżywienia najuboższych warstw miasta.

Blockney

  • jest jednym z nowszych dialektów, który wykształcił się wraz z postępująca imigracją i międzykulturowym statusem stolicy Wielkiej Brytanii;

  • używany w centrum i na przedmieściach Londynu;

  • naleciałości z jamajskiej odmiany języka angielskiego;

  • naleciałości z języków Panjabi i Urdu;

  • uproszczona gramatyka, np. jedna forma „was” dla wszystkich osób w czasie przeszyłym;

  • przykłady: yoot dziecko; nang dobrze;

Geordie

  • używany w Newcastle;

  • jeden z najnowszych dialektów;

  • określany, jako najbardziej skomplikowana, ale i najbardziej pożądana wersja angielskiego.

  • cechują go wpływy z języka szkockiego oraz języków skandynawskich.

Llanito

  • wykorzystywany na Gibraltarze, jako części Wielkiej Brytanii;

  • cechuje go ogromna liczba zapożyczeń z hiszpańskiego, a szczególnie z regionu Andaluzji;

  • występują w nim słowa o korzeniach: arabskich, portugalskich, hebrajskich oraz maltańskich;

  • obecnie określany, jako dialekt, ale możliwe jest, że w niedługiej przyszłości zostanie uznany, jako język.

Poza popularnymi dialektami angielskimi, szeroko wykorzystywanymi w Wielkiej Brytanii oraz dzięki emigracji dobrze znanymi także w innych krajach, w Anglii możemy spotkać się także z innymi, mniej znanymi dialektami, jak Estuary English, mancinian, Yorkshire, broomy, west broomy czy Black Country, a także wieloma jeszcze mniejszymi i występującymi na ograniczonym obszarze.

Zasadniczo przyjmuje się geograficzny podział dialektów angielskich, na trzy grupy: północną, środkową i południowo-zachodnią.

Najlepiej w angielskim porozumieją się dwie osoby, dla których angielski jest językiem wyuczonym.

Dialekty angielskie, a praca tłumacza

Występowanie istotnych różnic w obrębie języka angielskiego ma oczywiście pewien wpływ na pracę tłumacza. Standardowo większość tłumaczeń odbywa się wprawdzie w oficjalnym języku angielskim, czyli tym używanym jeszcze przez Szekspira i stanowiącym język warstw wyższych. Z całą pewnością w Standard English tłumaczone będą pisma oficjalne czy większość literatury pięknej. Jednakże tłumacze coraz częściej, szczególnie przy tłumaczeniach ustnych, spotykają się koniecznością zagłębienia się w świat dialektów angielskich.

Inną kwestią jest z kolei praca z odmianami języka angielskiego takimi jak amerykańska, australijska, kanadyjska itp. Kontakt z nimi, w pracy tłumacza jest bardzo szeroki.

Odmiany języka angielskiego:

Poza dialektami funkcjonującymi w obrębie Anglii, mamy do czynienia z ogromną ilością odmian angielskiego, funkcjonujących na całym świecie.

Odmiana amerykańska:

  • wykorzystywana na terenie Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej;

  • rozróżnia się w niej trzy główne dialekty: wschodnie, południowe oraz ogólne;

  • główna różnica zauważalna jest w akcencie i intonacji;

  • ta wersja zachowała dużo archaizmów.

Odmiana kanadyjska:

  • wykorzystywana w Kanadzie;

  • zdecydowanie odrębna od wersji amerykańskiej;

  • nastawiona była na utrzymanie więzi z angielskim używanym w Wielkiej Brytanii.

Odmiana australijska:

  • wykorzystywana w Australii, ale nie pokrywa się z odmianą używaną w Nowej Zelandii;

  • czerpie zarówno z odmiany brytyjskiej, jak i amerykańskiej;

  • opiera się na dużej ilości zapożyczeń z języka tubylców, szczególnie w nazwach zwierząt, roślin itp.

Odmiana szkocka:

  • wykorzystywana w Szkocji obok gaelickiego;

  • niektórzy językoznawcy uznają tą odmianę za osobny język;

  • duża liczba zapożyczeń z języków celtyckich;

  • charakterystyczny akcent oraz wymowa.

Odmiana walijska:

  • używana w Walii;

  • cechą charakterystyczną jest duża melodyjność;

  • inny sposób akcentowania;

  • zapożyczenia z języka walijskiego.

Odmiana irlandzka:

  • określana także, jako Hiberno-angielski;

  • wykorzystywana głównie w Irlandii Północnej;

  • praktycznie niezmieniona pisownia oraz gramatyka;

  • różnice zachodzą w języku mówionym;

  • zapożyczenia z języka irlandzkiego.

Odmiana nowozelandzka:

  • wykorzystywana w Nowej Zelandii i na okolicznych wyspach;

  • przewaga wpływów angielskiego brytyjskiego;

  • zapożyczenia z języka Maorysów;

  • odmiana najbardziej podobna do wersji brytyjskiej, ale stopniowo ulegająca wpływom australijskim oraz amerykańskim.

Odmiana południowoafrykańska:

  • używana w Republice Południowej Afryki;

  • w wersji używanej przez warstwy wykształcone, gramatyk i ortografia pozostaje niezmieniona;

  • sporo zapożyczeń w słownictwie z języka afrykanerskiego (Afrikaans- afrykańska wersja holenderskiego, pozostałość po Burach) oraz rodzimych języków afrykańskich;

  • ta odmiana nie jest ojczysta dla wszystkich obywateli RPA, używa jej tylko 40% ludzi.

Odmiana jamajska:

  • używana na Jamajce;

  • odrębna od języka kreolskiego, stworzonego na bazie języka angielskiego;

  • poddawana wpływom brytyjskiego oraz jego amerykańskiej odmiany (wpływ tej ostatniej wzrasta wśród młodego pokolenia);

  • gramatyka ma tylko nieznaczne różnice, nie utrudniające zrozumienia przez użytkowników brytyjskiego angielskiego;

  • zapożyczenia z języka kreolskiego.

Odmiana indyjska:

  • wykorzystywana w Indiach;

  • oparta w dużym stopniu na brytyjskim angielskim, ale z cechami angielskiego amerykańskiego;

  • dominuje pisownia amerykańska;

  • zależności w dialektach odmiany sprowadzają się do konkretnego regionu, w którym się je użytkuje;

  • szczególnie duże wpływy języka rodzimego daje się zauważyć w wymowie;

  • zapożyczenia z języków miejscowych, zwłaszcza w nazwach fauny, flory, potraw.

Angielskie tłumaczenia, niezależnie od dialektu dostępne są na https://supertlumacz.pl/tlumaczenia-angielski/

Narodowe potrawy Austrii – czego musisz skosztować będąc w Wiedniu

Na sztandarze kuchni austriackiej

Kuchnia serwowana turystom w Austrii jest dość zróżnicowana, ale jeśli pójdziemy na łatwiznę nasz pobyt bardzo łatwo będzie mógł oprzeć się o fast food, szybkie kanapki pizzę czy spaghetti, a nie o to przecież chodzi w odwiedzaniu obcych krajów, aby skosztować tego, co i u nas nagminnie kłuje w oczy na każdym rogu ulicy większych miast. Zwiedzając nowy kraj warto jest zagłębić się w kulturę i co za tym idzie także kuchnię tubylców. Dowiedzmy się czego możemy spróbować w Austrii.

Praktycznie żaden kraj nie zachował własnej kultury, która nie przesiąkłaby wpływami innych krajów bądź regionów sąsiadujących. Oczywiście kuchnia rządzi się podobnymi prawami i narodowe potrawy Austrii mają bardzo dużo naleciałości czeskich, węgierski, słoweńskich oraz włoskich. Poza sąsiednimi państwami, na kuchnię austriacką ogromny wpływ wywoływał region alpejski, nadający po dziś dzień znaczący ton.

Monarchia Habsburgów- klasyka łączenia kultur i smaków

Kuchnia austriacka, w okresie Cesarstwa Austro-Węgierskiego, korzystając z możliwości bezpośredniego przejmowania wpływów z podbitych terenów ukształtowała się bardzo konkretnym kierunku. Przede wszystkim daje się w niej zauważyć bardzo duża liczba potraw mącznych oraz oparcie na nabiale, serach, mięsie i ziemniakach. Jest więc bardzo pożywna i sycąca ale równocześnie dość ciężka.

Sznycel, znak rozpoznawczy Austrii

Nie jest to dosłownie nasz sznycel, a raczej coś w stylu polskiego kotleta, tyle, że z cielęciny i stanowczo dużo cieniej rozbitego, a co za tym idzie także większego. Podaje się go z cząstką cytryny do skropienia panierki oraz z sałatką ziemniaczaną na zimno.

Sznycel czyli Winer Schnitzel stał się niezwykle popularny w czasie panowania Habsburgów, a szczególnie cesarza Franciszka Józefa, który, jak podaje legenda, nakazał podawanie do panierki sproszkowanego złota, co miało nadawać więcej blasku.

Winer Schnitzel nie jest narodową potrawą austriacką gdyż został zapożyczony z Włoch, a dokładniej z Mediolanu. Wkładem Austriaków jest dodanie mąki do panierki, która do tego czasu składała się tylko z jajka i bułki tartej.

Kuchnia austriacka bardzo lubi mięsa, zdecydowanie nie wegetarianie będą mieli mnóstwo sposobności, aby spróbować mięsnych smakołyków, wśród których znajduje się:

  • Tafelspitz- duszona wołowina z warzywami podawana bardzo często klasycznie, z pieczonymi ziemniakami bądź sosem chrzanowym. Nawiązuje to do tradycji, jaką zapoczątkował cesarz Franciszek Józef;

  • Klachelsuppe- zupa, której podstawowym składnikiem jest wieprzowe golonko. Zabielana jest śmietaną i doprawiana octem, skąd pochodzi wyjątkowo zapamiętywany smak. Szczególnie popularna jest w Karyntii i Styrii.

Prosto z alpejskich stoków

Kuchnia alpejska z uwagi na górskie wymagania musi być mocna i sycąca. Stąd też potrawy z górskich regionów są przede wszystkim oparte na mięsie i serze. Szczególnie sery stanowią specjały, dla których wielu turystów jest w stanie podróżować do określonej wioski. Duża popularnością cieszą się wśród narodowych potraw Austrii: Graukäse oraz Bergkäse, Do najbardziej popularnych potraw zaliczymy:

  • Käsespätzle- prosta ale i sycąca potrawa opierająca się głównie na makaronie i serze. Domowy makaron podany z serem, cebulą i dużą ilością ziół, zapiekany i podawany na gorąco.

  • Kaspressknödel- potrawa ulepiona z czerstwego chleba, sera i jajek, gotowana i podowana najczęściej w zupie lub z kapustą;

  • Tiroler Gröstl, zapiekanka na bazie ziemniaków, cebuli oraz pieczeni, charakterystyczne jest mocne doprawianie majerankiem.

Czeskie inspiracje w narodowych potrawach Austrii

Knedle pojawiają się, jako potrawy narodowe Austrii pod wpływem czeskich zapożyczeń. Występują we wszystkich regionach Austrii zarówno w wersji słonej jak i słodkiej. Wśród odmiany tej potrawy można bez problemu znaleźć knedle ziemniaczane, knedle tyrolskie z boczkiem czy z twarożkiem, a także słodkie knedle nadziewane morelami.

Węgierskie fascynacje struclą i naleśnikami

Do dziś toczy się spór czy to Węgrzy zaczerpnęli pomysł strucli z Austrii, czy było wręcz dokładnie na odwrót i to Austriacy cieszą się z węgierskiego dania. Jakby jednak nie było strucla to potrawa narodowa zarówno Austriaków, jak i Węgrów.

  • Apfelstrudel-, rodzaj ciasta drożdżowego, bardzo cienko rozwałkowywanego, przekładanego jabłkami i rodzynkami, zawijanego w roladę i pieczonego. W Austrii można spotkać także wersje z innym, niż jabłkowe, nadzieniem;

  • Gulasz fiakra- tworzony z wołowiny, wraz z wieprzowymi kiełbaskami, jajkiem sadzonym oraz ogórkami.

Genialne austriackie słodkości

Austriacy wręcz przepadają za słodkościami, często wśród potraw oferowanych w wielu restauracjach znajdziemy desery, które równie dobrze mogą wystarczyć za całe główne danie. I nie chodzi tylko o rozmiar, ale także o możliwości nasycenia. Do najpopularniejszych słodyczy austriackich zaliczymy:

  • Germknödel- pojedynczy knedel nadziewany konfiturą śliwkową, polany sosem waniliowym o konsystencji budyniu i posypany makiem. Nie do końca jest to standardowy knedel, gdyż raczej przypomina nasze kluski gotowane na parze, tzw. buchty;

  • Kaiserchmarren- puszysty omlet z jajek porwany na małe i nieregularne kawałki. Pdaje się go z konfiturą żurawinową lub śliwkową, czasem w środku omletu znaleźć można rodzynki z alkoholowym aromatem. Nazwa z przedrostkiem Kaiser wzięła się od cesarzowej Sissi, dla której to ponoć stworzono to danie;

  • Sachertorte- chyba najsłynniejszy tort w Austrii ,jeśli nie na całym świecie, składa się z płatów czekoladowego ciasta, przekładanych konfiturą z moreli. Oblany jest gorzką czekoladą i sygnowany okrągłą pieczęcią na każdym z kawałków.

Oryginalnego tortu Sachera można spróbować w Hotelu Sacher, którego właścicielem jest syn twórcy receptury tortu.

Narodowe trunki

Narodowe potrawy Austrii to nie tylko pożywne posiłki, to także likiery i wina. Styria, jako region Austrii stanowi serce austriackich winnic, region o stromych zbocza niemal zarośnięty winoroślą. Będąc w Austrii spróbuj:

  • Zirbenschaps- likier tworzony z szyszek alpejskiej limby. Jest to typowo alpejski trunek, nie do dostania nigdzie indziej. Ma charakterystyczny czerwony kolor i wyrazisty smak;

  • Schilcher- najsłynniejsze wśród styryjskich win, różowe pieniste i słodkie.

Tych potraw spróbować musisz koniecznie będąc w konkretnym regionie:

  • Styria, olej z pestek dyni, ma zielonkawobrązowy kolor i smakuje w sposób delikatnie orzechowy. Stosuje się go jako dodatek do wielu dań, m.in. ziemniaków, sałatek czy makaronów.

  • Karyntia, Kärntner Nudel, pierogi z farszem odrobinę przypominającym nasze polskie pierogi ruskie. Zwykle tworzy się je na bazie ziemniaków, cebuli, pieprzu i czosnku, ale poszczególne wariacie mogą być bardzo różne.

  • Górna Austria, Linzer Torte- tort stworzony na bazie kruchej tarty, wpełniony dżemem z czerwonej porzeczki. Serowany przede wszystkim w Linzu, w Górnej Austrii. Uważa się go powszechnie za najstarszy tort na świecie, gdyż zachowany w formie pisemnej, przepis liczy już ponad 300 lat.

  • Burgenland, Trittatensuppe, rosół wołowy, którego inność polega na zastąpieniu makaronu, naleśnikiem pokrojonym w wąskie paski;

  • Dolna Austria-,Reindling, okrągłą babka piaskowa z duża ilością bakalii.

  • Salzburg-,Salzburger Nockerln, piankowy deser w formie sufletu, powstały z pianki jajeczno-mączno-cukrowej.

  • Tyrol, Graukäse, charakterystyczny, mocny w smaku ser z owczego mleka.

  • Vorarlberg-,Subirer, gruszkowy likier o ponad 40% zawartości alkoholu.

  • Wiedeń, Kanapki Trześniewskiego, wkład Polaka w kuchnię austriacką, warto spróbować, jako szczególną atrakcję dla Polaków, malutkie kanapki z różnego typu dodatkami, podawane z piwem 1/8 litra, tzw. pfifferm.

Jaki jest urzędowy język w Irlandii?

W jakim języku na zielonej wyspie?

Irlandia to kraj słynący z zielonych pól, owiec, święta św. Patryka i dobrego piwa, a i jeszcze z tego, że leży niedaleko Wielkiej Brytanii. Większość z nas zastanawiając się w jakim języku mówią Irlandczycy, najprawdopodobniej powie, iż jest to język irlandzki, ale zaraz potem prawdopodobnie złapiemy się na zastanawianiu czy taki język w ogóle istnieje? Owszem istnieje, ale jest bardzo mało znany na świecie, mówi w nim stosunkowo niewielka liczba ludności, bo jednak najpopularniejszym językiem w Irlandii jest angielski.

Przez wieki była krajem zależnym, wchodzącym de facto w skład powstającego i kształtującego się Imperium Brytyjskiego, a rodowici Irlandczycy byli traktowani jak obywatele drugiej kategorii. Stąd też niezbyt przyjazne opinie o Anglikach, pokutujące jeszcze, wśród starszego pokolenia, ale zanikające całkowicie wśród młodych ludzi, którzy wychowywali się w zupełnie niezależnym kraju. Rzutuje to na pozycję języków urzędowych w kraju, którymi są i angielski i irlandzki.

Urzędowy język w Irlandii, kwestia do wyboru?

Zasadniczo w Irlandii obowiązują dwa języki urzędowe:

  • język irlandzki;

  • język angielski.

Język irlandzki ma status pierwszego, urzędowego języka w Irlandii, angielski uznawany jest, jako drugi język.

Pierwszy i drugi język urzędowy, to, który właściwie jest obowiązujący?

Oba języki: irlandzki i angielski są jeżykami obowiązującymi, jako formie konieczne do załatwienia spraw urzędowych. Można wybierać dość dowolnie, między jednym, a drugim, ale obecnie prowadzona jest polityka bardzo mocnego faworyzowania języka irlandzkiego.

Mimo działań rządu, zakrojonych na szeroką skalę, to obecnie w języku irlandzkim mówi zaledwie 4% ludności Irlandii. Dodatkowo te 4% skupionych jest w trzech regionach kraju, głównie na północnym zachodzie.

Z faktu, iż język irlandzki jest pierwszym językiem urzędowym w Irlandii wynika to, iż:

  • jest on obowiązkowo nauczany w szkołach (od 4 do 19 roku życia);

  • nauka języka irlandzkiego w szkołach powszechnych kończy się obowiązkowym egzaminem;

  • znajomość irlandzkiego jest konieczna, aby dostać się do szkoły wyższej;

  • irlandzki musi być znany wszystkim urzędnikom służby cywilnej oraz administracji państwowej (wymagany jest, aby w ogóle otrzymać posadę);

  • nazwy ulic oraz drogowskazy podaje się w języku irlandzkim, jako pierwszym;

  • wszystkie nazwy geograficzne ustawowo przemianowano na język irlandzki (wcześniej większość była angielskich);

  • język irlandzki jest jednym z języków obowiązujących w Unii Europejskiej (od 2007r.);

  • istnieje kanał telewizyjny (TG4) oraz stacje radiowe nadające wyłącznie po irlandzku;

  • po irlandzku wydaje się książki i czasopisma.

W 2011 znajomość irlandzkiego deklarowało 41% społeczeństwa, ale faktycznie w codziennych sytuacjach i kontaktach prywatnych posługiwało się nim tylko około 1.8% ludności. Dane te są bardzo ciężkie do oszacowania i różne źródła podają odmienne dane. Generalnie przyjmuje się, że stopień praktycznego wykorzystywania języka irlandzkiego wśród Irlandczyków nie przekracza 5% społeczeństwa.

Dlaczego Irlandczycy używają języka najeźdźcy?

Dla nas Polaków kwestia przejęcia języka państwa, który przez długie lata stanowił naszego okupanta i wyzbycie się własnego, jest ciężka do przetrawienia, ale Irlandczycy przejęli język angielski i od wieków używają go, jako własny, co wiąże się głównie z bardzo mocnym procesem rugowania irlandzkiego, wprowadzanym systematycznie przez rządy angielskie.

Wpływ na wyrugowanie języka irlandzkiego z przestrzeni życia codziennego miały:

  • podporządkowywanie Irlandii władcom angielskim od około XVI w.;

  • represje względem poetów i twórców mówiących i piszący po irlandzku;

  • niszczenie rękopisów i druków;

  • ośmieszanie języka w oczach ludzi, szczególnie młodzieży;

  • akcje przesiedleńcze, rugujące Irlandczyków i zastępujące ich Anglikami;

  • tworzenie prawa i dokumentów formalnych tylko po Angielsku;

  • sprowadzenie języka irlandzkiego, do języka biedoty i niższych warstw społecznych;

  • wprowadzenie szkolnictwa tylko w języku angielskim;

  • masowa emigracja Irlandczyków oraz Wielki Głód i śmiertelność pośród biedoty.

Wszystkie akcje prowadzone przez Anglików mające na celu wykorzenić język irlandzki, sprawiły, że w 1851 r. języka tego nie znało aż 77% całej populacji Irlandii.

Irlandzki- skąd się wziął i od kiedy jest językiem urzędowym w Irlandii?

Irlandia przez długi czas była krajem czysto celtyckim, w którym bez przeszkód rozwijały się języki rodzime. Dlatego też irlandzki, w przeciwieństwie do języka angielskiego, który należy do języków germańskich (najazd Normandów) pochodzi z pnia języków celtyckich.

Irlandzki w takiej formie jak znamy go teraz wywodzi się od języka staroirlandzkiego. Dlaczego jest to istotne? Bo sprawia to, iż, szkocki język gaelicki oraz język walijski są z nim blisko spokrewnione, wywodząc się z tego samego pnia.

Urzędowy język w Irlandii jest, więc najbliżej spokrewniony z tradycyjnym językiem szkockim i walijskim. Wszystkie te języki razem nie są z kolei zupełnie podobne do angielskiego.

Irlandzki, jako język urzędowy w Irlandii zaczął obowiązywać od 1922 r., kiedy to Irlandia uzyskała niepodległość. W 1988 r. stał się on także językiem urzędowym w Irlandii Północnej.

Język irlandzki, jako język urzędowy w Irlandii jest podzielony wewnętrznie na trzy dialekty:

  • munsterski;

  • Connacht;

  • ulsterski;

  • leinsterski, czwarty dialekt, który wymarł na początku XX w.

Pomiędzy poszczególnymi dialektami występują znaczne różnice, zarówno w wymowie, składni, jak i w piśmie. Jako urzędowa obowiązuje forma oparta na dialekcie Connacht.

Problem alfabetów

Obecnie do zapisu języka irlandzkiego używa się alfabetu łacińskiego, ale jeszcze do niedawna w użyciu był tzw. alfabet irlandzki, operujący stosunkowo odmiennym krojem liter. Obecnie jest nadal wykorzystywany, ale bardzo sporadycznie. W szkołach nauczana jest wersja alfabetu łacińskiego.

Alfabet rosyjski – które państwa używają cyrylicy?

Cyrylica, głagolica i grażdanka, jak się w tym nie pogubić?

Wbrew obiegowej opinii cyrylica nie jest użytkowana tylko i wyłącznie w Rosji, a raczej, to właśnie w Rosji nie operuje się cyrylicą, a powstałą później, na jej bazie, grażdanką. Zdziwieni? W zasadzie w powszechnym przekazie cyrylica i alfabet rosyjski to synonimy, ale w rzeczywistości są drobne różnice. W jakich więc krajach będziemy mogli posługiwać się cyrylicą bądź grażdanką?

Skąd się wzięła cyrylica?

Nazwa cyrylica wzięła się od imienia świętego Cyryla, który wraz ze świętym Metodym podróżował po terenach zamieszkanych przez ludy słowiańskie i chrystianizował. Jako że, obaj Cyryl i Metody byli wysłani przez Cesarstwo Bizantyjskie, głoszona przez nich wiara chrześcijańska była obrządku wschodniego, a język, jakim się posługiwali oparty był na alfabecie greckim. Aby przystosować możliwości alfabetu greckiego do wymowy słowiańskiej, jeden z uczniów Cyryla i Metodego opracował głągolice, z której później powstała cyrylica.

Cyrylica i grażdanka, dlaczego inne nazewnictwo?

Cyrylica to pierwotnie alfabet wykorzystywany do zapisu języka starocerkiewnosłowiańskiego, który dziś ma status języka martwego i funkcjonuje już tylko, jako język literatury, nauczany w niektórych uczelniach wyższych. Cyrylicę wykorzystuje się także w cerkwi prawosławnej do zapisywania tekstów religijnych w języku cerkiewnosłowiańskim.

W Rosji w okresie panowania cara Piotra I przeprowadzono reformę cyrylicy, dostosowując ją do wymogów języka rosyjskiego. W założeniu cara, alfabet rosyjski miał być łatwiej dostępny dla ogółu obywateli, stąd też wzięła się jego nazwa grażdanka, co w rosyjskim oznacza obywatela.

Cyrylicę reformowano w każdym kraju, który opierał swój język narodowy na tym alfabecie Reformę przeprowadzono m.in. w Serbii, Bułgarii czy Macedonii.

Kilka informacji o obowiązującej w Rosji wersji cyrylicy:

  • składa się z 33 liter, a w tym z 21 spółgłosek, 10 samogłosek oraz dwóch znaków;

  • alfabet rosyjski w obecnej formie istnieje od 1918 roku, kiedy przeprowadzono ostatnią reformę alfabetu;

  • pisownia i wymowa liter różnią się od siebie;

W podroży, do jakich państw konieczna będzie znajomość alfabetu rosyjskiego?

Znajomość cyrylicy nie jest wymagana w znacznej większości państw europejskich, a już szczególnie w tych należących do Unii Europejskiej. Praktycznie tylko jeden kraj należący do związku UE- Bułgaria, ma język urzędowy oparty na cyrylicy. Pozostałe kraje świata, w których obowiązuje cyrylica:

  • Bułgaria,

  • Bośnia i Hercegowina;

  • Białoruś;

  • Ukraina;

  • Kazachstan;

  • Kirgistan;

  • Tadżykistan;

  • Czarnogóra;

  • Macedonia;

  • Serbia;

  • Rosja.

Cyrylica- pozostałość po ZSRR?

To tylko połowiczna prawda. Cyrylica powstała dużo wcześniej, zanim nawet jeszcze pomyślano o komunizmie. Misja Cyryla i Metodego to X w. i to już w tym czasie, na terenie dzisiejszych państw, posługujących się cyrylicą, przejęto ten alfabet do zapisywania własnych języków. Wpływy komunizmu i podboje ZSRR sprawiły jednak, że alfabet rosyjski przyjęto w większej ilości krajów.

Wszystkie kraje wchodzące kiedyś w skład ZSRR lub należące do byłych republik radzieckich, uznawały język rosyjski oraz alfabet rosyjski za bardzo ważne bądź obowiązujące, jako oficjalne. Wiązało się to z wpływami rosyjskimi, nauczaniem obowiązkowym rosyjskiego w szkołach oraz migracjach Rosjan do krajów byłego związku radzieckiego.

Państwa, w których, pod wpływem ZSRR, znajomość języka i alfabetu rosyjskiego jest znaczna:

  • Polska;

  • Czechy;

  • Słowacja;

  • Węgry;

  • Litwa;

  • Łotwa;

  • Estonia;

  • Rumunia;

  • Finlandia;

  • Ukraina;

  • Mołdawia;

  • Turkmenistan;

  • Armenia;

  • Azerbejdżan;

  • Gruzja;

  • Mołdawia;

  • Uzbekistan.

Pozycja języka i alfabetu rosyjskiego

Znajomość języka rosyjskiego na świecie jest znaczna, na co może wskazywać, że według różnych szacunków zajmuje on 5 lub 6 miejsce na świecie pod względem popularności. Przyjmuje się, że dla 160 mln język rosyjski to język ojczysty, ale praktycznie drugie tyle osób deklaruje jego dobrą znajomość, a co za tym idzie także znajomość alfabetu rosyjskiego. Jego popularność wynika głównie z wypływów, jaki miał wcześniej ZSRR, a obecnie Federacja Rosyjska.

Państwa, w których językiem urzędowym obecnie jest język rosyjski:

  • Rosja;

  • Białoruś;

  • Kirgistan;

  • nieuznawana przez ONZ Republika Naddniestrzańska;

  • Kazachstan (tutaj język rosyjski ma status jeżyka oficjalnego).

Język rosyjski należy do grupy 6 oficjalnych języków urzędowych w ONZ.

Tłumaczenia naukowe – jakie są stawki?

Nie dla każdego tłumacza- tłumaczenia naukowe, za ile i gdzie?

Można pomyśleć, że tłumaczenia naukowe to w zasadzie tylko niewielki fragment ogromnego działu tłumaczeń i w związku z tym dość marginalne znaczenie. W dużej mierze jest to prawda, ale nie do końca. Istnieje spora grupa tłumaczy oraz biur tłumaczeń wyspecjalizowanych w tłumaczeniach naukowych, poświęcająca się im wyłącznie, bądź ukierunkowujące na nie sporą część pracy firmy.

Tłumaczenia naukowe są szczególnie ważną kwestią dla badaczy i naukowców, pracowników szkół wyższych, uniwersytetów oraz wszelkiego typu instytutów badawczych. Tłumaczenia są im niezbędne do prowadzenia pracy, w której musza opierać się na źródłach. Spora część, jeśli nie większość, publikacji naukowych wydawana jest po angielsku, do tego starsze bądź bardzo wąsko wyspecjalizowane publikacje mogą być publikowane w innych języka. Mniejszy problem, gdy jest to któryś z europejskich języków, większy, gdy kwestia tyczy się języków ideograficznych.

Do tego wszystkiego badacze publikujący własne osiągnięcia w Polsce, zobligowani są odgórnymi nakazami do wydania swojej pracy także w języku angielskim. To spore utrudnienie zwłaszcza dla naukowców i profesorów ze starszego pokolenia, którzy w większości, jako językiem obcym posługują się rosyjskim, niemieckim bądź francuskim.

Co daje skorzystanie z usługi tłumaczenia naukowego:

  • możliwość dotarcia z własna pracą do zdecydowanie szerszego grona odbiorców;

  • skonfrontowanie własnych badań z opinią szerszego grona naukowców;

  • pewność, iż tłumaczenie nie będzie zawierało błędów merytorycznych, stylistycznych i składniowych;

  • znaczną oszczędność czasu;

  • możliwość dodatkowego (w wielu biurach gratisowego) skorzystania z usług edycji tekstu oraz grafik.

Wybierając biuro tłumaczeń naukowych zwróć uwagę na:

  • posiadane doświadczenie;

  • ilość przetłumaczonych tekstów z konkretnej dyscypliny, i w konkretnym, interesującym cię, języku;

  • możliwość dodatkowej edycji i korekty tekstu;

  • opinie innych klientów;

  • ilość znaków liczonych, jako strona tekstu.

Cenniki biur tłumaczeń wykonujących tłumaczenia naukowe

Duża liczba biur tłumaczeń nie ma sztywnych cenników tłumaczeń tekstów naukowych, proponując wycenę indywidualną. Zazwyczaj jest ona możliwa do wykonania niemal natychmiastowo- online, jednak dla tych, którzy życzą sobie takiego rozwiązania, możliwa jest wycena telefoniczna.

Niektóre biura podciągają tłumaczenia naukowe pod teksty specjalistyczne, co zazwyczaj wiąże się z 10-50% zwiększeniem standardowej ceny tłumaczenia pisemnego.

Średnio można założyć, że tłumaczenie naukowe będzie kosztowało od 30 zł do 40 zł netto za stronę ( język angielski, niemiecki, rosyjski, francuski).

Strona tekstu- ile to tak naprawdę jest?

Ogólnie przyjmuje się, że strona tłumaczenia pisemnego to 1800 znaków, wliczając w to spacje, przecinki, myślniki, słowem wszystko, co zawiera wysyłany do tłumaczenia dokument. Niektóre biura tłumaczeń przyjmują jednak niższe ilości znaków, za stronę i tak możemy spotkać się z 1500 znaków, bądź 1400 znaków. Nie robi to dużej różnicy przy małych tłumaczeniach, ale tłumaczenia naukowe to spore objętościowo teksty, których cena, w takich biurach, może się znacząco zwiększyć.

Na zwiększenie ceny tłumaczenia naukowego ma wpływ:

  • język, z jakiego będzie dokonywane tłumaczenie (najtańsze są języki: angielski, niemiecki, rosyjski);

  • ilość stron;

  • termin, na jaki ma być gotowa praca i to czy w związku z tym tłumacz musi pracować w soboty/niedziele/święta (jeśli chcemy dostać tekst w ekspresowym terminie);

  • stopień skomplikowania pracy oraz wąski zakres danej specjalizacji.

Jakie są stawki tłumaczeń konferencyjnych?

Potrzebuję tłumacza na konferencję- ile mu zapłacę?

Rozszerzający się w ekspresowym tempie zasięg handlu i współpracy gospodarczej obejmuje coraz szersze regiony świata. Problemem nie staje się już porozumienie w kilku europejskich językach, ale w kilkunastu i to zgoła nie z kręgu łacińskiego. Niestety podstawą udanych konferencji biznesowych jest poprawne zrozumienie oraz porozumienie się kontrahentów. Stąd też konieczność korzystania z tłumaczeń konferencyjnych, które nie należą do najtańszych opcji, ale niezbędnych.

Tłumaczenia konferencyjne to rodzaj tłumaczeń, które oparte są wyłącznie na tłumaczeniu ustnym. Celem tego typu tłumaczenia jest przekazanie treści podawanej przez mówcę, w jak najdokładniejszy sposób, z uwzględnieniem tonu głosu czy wykazywanych emocji.

Tłumaczenia konferencyjne, jakie mamy opcje?

Zasadniczo tłumaczenia konferencyjne sprowadzają się do dwóch głównych opcji: tłumaczenia konsekutywnego i symultanicznego. Oba rodzaje mają swoje istotne zalety oraz pewne wady, które mogą okazać się przesądzające przy wyborze. W większości przypadków odróżnia ich także cena.

Niektóre biura tłumaczeń oferują także tłumaczenie szeptane i de liaison (zdanie po zdaniu), ale są one zdecydowanie mniej popularne i rzadziej wykorzystywane przy obsłudze konferencji.

Dobór odpowiedniego rodzaju tłumaczenia w dużej mierze uzależniony jest od specyfiki konferencji. Dlatego też bezpośredni kontakt z biurem tłumaczeń i podanie wszystkich niezbędnych danych i informacji dodatkowych umożliwi najlepszą wycenę. A to z kolei uprości współprace, czyniąc ją satysfakcjonująca dla obu stron- nikt nie będzie czuł się pokrzywdzony, czy miał przeczucia, że przepłacił bądź niedoszacowań swojej pracy.

Podstawa do rozliczeń w tłumaczeniach konferencyjnych

Popularne przyjmowane są dwa sposoby rozliczeń z klientami: albo w oparciu o bloki dwugodzinne, albo o bloki czterogodzinne. Przy konferencjach, zazwyczaj proponowane są bloki czterogodzinne, ale wtedy warto jest sprawdzić, jak rozliczane są rozpoczęte niepełne bloki. Przy bloku dwugodzinnym sprawa jest prosta, płacimy za każdy rozpoczęty blok, nawet jeśli trwa tylko godzinę. W bokach czterogodzinnych płatność za cały blok w momencie wykorzystania tylko godziny jest bardzo często możliwa. Warto jest więc wcześniej rozstrzygnąć te kwestie.

Specyfika tłumaczenia konsekutywnego:

  • tłumacz podejmuje swoją pracę zaraz po zakończeniu wygłaszania przez osobę mówiącą, danej partii tekstu. Może to być kilka zdań, cały akapit czy dana myśl;

  • tłumacz na bieżąco sporządza notatki, którymi podpiera się w późniejszym tłumaczeniu;

  • zyskujemy spójny, dokładny i w miarę przymulany tekst końcowy;

  • czas całej konferencji wydłuża się, gdyż w tłumaczeniu konsekutywnym dublujemy minuty przeznaczone na wystąpienia mówców.

Cechy charakterystyczne tłumaczenia symultanicznego

  • tłumaczenia odbywa się jednocześnie z przemową prelegenta;

  • aby mogło być przeprowadzone w odpowiednich warunkach potrzebna jest kabina dźwiękoszczelna oraz obecność dwóch tłumaczy;

  • tłumaczenia odbywa się w partiach 20 minutowych;

  • czas konferencji zależy tylko od długości trwania przemów mówców- tłumaczenie nie wpływa na jego wydłużenie;

  • tłumaczenie jest robione bardzo szybko, przez co mogą pojawić się nie do końca przemyślane sformułowania.

Stawki tłumaczeń konferencyjnych

Tłumaczenia konsekutywne w bloku 4 godzinnym: 680- 920zł

Tłumaczenia symultaniczne w bloku 4 godzinnym : 1360- 2000zł

Przy czym:

  • ceny tłumaczenia symultanicznego podane są dla dwóch tłumaczy, których obecność jest niezbędna;

  • do ceny tłumaczenia konferencyjnego symultanicznego w większości przypadków należy doliczyć opłatę za wykorzystanie sprzętu- około 1300zł;

  • tłumaczenie prowadzone w niedziele i święta wzrasta o około 50%;

  • na kliencie spoczywa konieczność pokrycia kosztów transportu, wyżywienia i zakwaterowania- jeśli zachodzi taka konieczność;

  • ceny podawane wyżej są cenami netto, do których należy doliczyć także stawkę 23% VAT;

  • podane kwoty są stawkami minimalnymi, mogą wzrosnąć, np. jeśli w grę wchodzi konieczność tłumaczeń specjalistycznych;

  • powyższe stawki są reprezentatywne dla najpopularniejszych języków: angielskiego, niemieckiego, francuskiego i rosyjskiego.

Alfabety świata – ile ich jest?

Jakich alfabetów używa się na świecie?

Alfabet to jedno z podstawowych pojęć, których znaczenia zdecydowana większość z nas jest pewna. Czy aby jest to słuszne? W literaturze funkcjonuje aż pięć sposobów rozumienia pojęcia alfabet, w tym jeden uważany za błędny. Zasadniczo jednak przyjmujemy alfabet, jako sposób na zapisywanie mowy, a alfabety świata za różne sposoby dokonywania tego zapisu. Jakie alfabety funkcjonują we współczesnym świecie, a jakie już dawno wyszły z użycia. W jakim regionie globu, jaki alfabet będzie dla nas przydatny?

Nasz świat jest pełny różnych systemów językowych, każdy kraj, ba, nawet często poszczególne regiony mają swoje własne języki lub chociażby dialekty. Spora część języków czerpie z tradycji jednego, konkretnego alfabetu, wykorzystując go do zapisu własnej mowy, jednak mnogość języków przekłada się także na sporą liczbę alfabetów.

Skąd sama nazwa alfabet?

Nazwa większości alfabetów świata oparta jest o tą samą zasadę, polegającą na czerpaniu z pierwszych liter danego alfabetu. Pierwsza taka nazwa utarła się w starożytnej Grecji gdzie dla oznaczenia zbioru wykorzystywanych w piśmie liter użyto słowa alfabet od pierwszych, używanych liter alfy i bety.

Pochodzenie nazw najpopularniejszych alfabetów i ich pochodnych:

  • alfabet- „alpha, beta”- Grecja;

  • azbuka (cyrylica)- „az, buki”- Rosja;

  • abecadło- „a, be, ce, de”- Polska;

  • abdżad (pismo spółgłoskowe)- „a, b, dż, d”- Arabowie;

  • abugida (pismo alfabetyczno-sylabiczne)- „a, bu, gi, da”- Etiopia.

Różne rodzaje rozumienia alfabetu

  1. Pismo alfabetyczne– popularny alfabet, to najprostsze i najczęściej przytaczane rozumienie pojęcia alfabetu. Opiera się on o fonetyczny system pisma, w którym każdy znak przypisany jest, co do zasady jednej głosce danego języka. Rozumienie to jest tożsame z pojęciem pisma i dzięki takiemu podejściu można stwierdzić np., że alfabet łaciński równa się pismu łacińskiemu.

    • w alfabecie poszczególnym samogłoskom i spółgłoskom odpowiadają odrębne oraz równorzędne litery funkcjonujące samodzielnie, ewentualnie ich złożenia bądź złożenia liter wraz z pozbawionymi odrębnej wartości znakami diakrytycznymi;

    • pisma alfabetyczne różnią się od siebie nawzajem krojem oraz zestawami liter, np. alfabet grecki od alfabetu łacińskiego;

    • poszczególne alfabety mieć swoje różne odmiany, np. alfabet czeski i polski jest odmiana alfabetu łacińskiego;

    • pisma fonetyczne, takie jak abdżad, abugida czy sylabariusz są pokrewne pismom alfabetycznym, ale nie są z nimi tożsame;

    • pisma ideograficzne, takie jak hieroglify egipskie, pismo klinowe, czy pismo chińskie oraz pismo sylabiczne, np. pismo japońskie, nie można określać mianem alfabetu;

    • istnieją alfabety linearne (każda następna litera zapisywana jest w linii), jak i nielinearne (dopiero sylaby zapisuje się w jednej linii);

    • wyróżnia się także alfabety jednoszeregowe (mają wielkie i małe litery) oraz dwuszeregowe (tylko jeden system liter).

Zaliczymy tu alfabety:

  • awestyjski;

  • Braille’a;

  • etruski;

  • deseret;

  • cyrylica;

  • głagolica;

  • łaciński;

  • gocki;

  • meroicki;

  • ormiański;

  • mongolski;

  • thaana;

  • ogamiczny;

  • runiczny;

  • gruziński;

  • tifinagh;

  • syrysjki;

  • koreański;

  • fenicki;

  • koptyjski;

  • staroitalski;

  • staroturecki.

 

  1. Alfabet narodowy – zestaw składający się z liter oraz innych znaków, najczęściej diakrytycznych pozwalający na przystosowanie ogólnego alfabetu do wymogów fonetycznych konkretnego języka

    • każdy alfabet narodowy tworzy wariant innego pisma alfabetycznego;

    • alfabet polski jest wariantem alfabetu łacińskiego, ale odrożniają go od niego znaki pozwalające na stworzenie liter: ą, ę, ł, ź, ć, ź, ń, dź, ż, dż, ó;

    • w tym rozumieniu alfabet to zamknięty system pisma;

    • dodanie nowego lub usunięcie starego znaku tworzy nowy alfabet;

    • najbardziej zbliżoną do klasycznego alfabetu łacińskiego jest odmiana używana w języku angielskim;

    • alfabety narodowe wiążą się głównie z alfabetem łacińskim i cyrylicą

Alfabety narodowe oparte na alfabecie łacińskim:

  • afrykanerski;

  • islandzki;

  • angielski;

  • azerski;

  • irlandzki;

  • baskijski;

  • bretoński;

  • białoruski;

  • chorwacki;

  • czeski;

  • indonezyjski;

  • husycki;

  • huroński;

  • dolnołużycki;

  • hiszpański;

  • tatarski;

  • hawajski;

  • hausański;

  • duński;

  • grenlandzki;

  • esperancki;

  • górnołużycki;

  • estoński,;

  • francuski;

  • fiński;

  • farerski;

  • słowacki;

  • słoweński;

  • szwedzki;

  • suahilijski;

  • ukraiński;

  • walijski;

  • wilamowski;

  • wietnamski;

  • włoski;

  • śląski;

  • kaszubski;

  • szwedzki;

  • rumuński;

  • lapoński;

  • luksemburski;

  • litewski;

  • łotewski;

  • łaciński;

  • malajski;

  • niemiecki;

  • maltański;

  • niderlandzki;

  • norweski;

  • portugalski;

  • polski;

  • kataloński;

  • węgierski.

 

Alfabety narodowe oparte o cyrylice:

  • azerski,

  • mordwiński;

  • bułgarski;

  • białoruski;

  • buriacki;

  • czeczeński;

  • kałmucki;

  • mołdawski;

  • macedoński;

  • czuwaski;

  • kirgiski;

  • jakucki;

  • kazachski;

  • mongolski;

  • tatarski;

  • tadżycki;

  • uzbecki;

  • rosyjski;

  • ukraiński;

  • rumuński;

  • serbski;

  • staropermski;

  • turkmeński;

  • tuwijski;

  • starocerkiewnosłowiański.

Alfabety świata powstałe na bazie abdżadu arabskiego:

  • arabski;

  • żydowski (arabski);

  • turecki;

  • malajski;

  • perski.

Alfabety świata powstałe na bazie abdżadu hebrajskiego:

  • palestyński (hebrajski);

  • jidysz;

  • hebrajski.

Część alfabetów narodowych występuje w dwóch odmianach, najczęściej łacińskiej i opartej o cyrylicę, co wiąże się z mieszanymi wpływami obu kultur w danych krajach. Podobna zależność występuje także w abdżadzie, gdzie wersje arabskiego i hebrajskiego funkcjonują w wersji żydowskiej i palestyńskiej.

  1. Porządek alfabetyczny- ustalony tradycją porządek znaków, przypisany do konkretnego alfabetu narodowego.

    • wszystkie warianty alfabetu łacińskiego, przypisane do różnych krajów różnią się między sobą;

    • pewne grupy liter traktowane są, jako odrębna, nowa litera i zapisywane w innym miejscu niż wypadałoby to z tradycyjnej, łacińskiej kolejności, np. czeskie ch jest zapisywane po h, a w alfabecie łacińskim nie ma tego znaku.

  1. System transkrypcji fonetycznej języka mówionego- określany jest powszechnie, jako alfabet.

    • uznaje się go za alfabet niezależnie od tego czy dany język jest tylko językiem mówionym, czy ma swoją formę pisaną;

    • przykładem jest IPA- międzynarodowy alfabet fonetyczny, uznawany za alfabet.

  1. Systemy kodów, które w mowie potocznej przyjęło się określać mianem alfabetu, ale do tego systemu nie należą, nie spełniając podstawowych wytycznych.

    • zalicza się tu alfabet fonetyczny ICAO, określany również, jako alfabet fonetyczny NATO, będący kodem informowania o sposobie zapisu, dostosowany do potrzeb głównie wojskowych, poprzez wykorzystanie metody mnemotechnicznej oraz akronimografii;

    • alfabet flagowy- zbiór podstawowych komunikatów kodowych, stosowanych w żegludze;

    • alfabet semaforowy- kod naśladujący alfabet, złożony ze znaków nadawanych przy pomocy chorągiewek lub tarcz;

    • alfabet Morse’a- reprezentacja alfabetu oraz innych znaków i cyfr, przy pomocy dźwięków, światła czy impulsów elektrycznych;

    • alfabet palcowy, oparty o zbiór znaków migowych, oznaczających poszczególne litery alfabetu.

Osobna kwestię stanowią alfabety świata całkowicie wymyślone na potrzeby literatury:

  • cirth;

  • plQaD;

  • tengwar;

  • Aurebesh;

  • simo grecki.

Alfabety świata wymyślone na określone, użytkowe potrzeby, np. alfabet Braille’a czy esperanto sa zaliczane do grona alfabetów właściwych.

Alfabety świata lub formy podobne, które wyszły już z powszechnego użycia i są wykorzystywane prawie wyłącznie na potrzeby naukowe lub religijne:

  • egipskie pismo hieroglificzne;

  • mezopotamskie pismo klinowe;

  • pismo kipu;

  • alfabet fenicki;

  • głagolica;

  • alfabet starocerkiewno słowiański.

Cennik tłumaczenia – ile zapłacisz za tłumaczenia?

Tłumaczenia pisemne, przysięgłe czy ustne- każde ma swój cennik

Każdy rodzaj tłumaczenia ma swój odrębny cennik, co wynika zazwyczaj ze specyfiki danego rodzaju tłumaczeń, czasu i umiejętności, jakie musi włożyć tłumacz w wykonanie zadania. Niektóre z kolei, jak na przykład tłumaczenia przysięgłe, mają pewne odgórnie narzucone ustawą, zasady. Jednakże zdecydowana większość cenników tłumaczeń uzależniona jest od konkretnych wykonawców i biur tłumaczeń. Skoro w większości przypadków nie ma ustalonego jednolitego cennika, to jak możemy zorientować się, które biuro zawyża stawki, które może okazać się mało profesjonalne, z kolei zaniżając ceny? Dobrze jest, przed zleceniem tłumaczenie, zorientować się w średnich cenach obowiązujących na rynku.

Strona, arkusz, liczba znaków? Na jakiej podstawie rozliczamy się z tłumaczem?

Większość biur tłumaczeń przyjmuje na miarę wyceny tłumaczenia stronę obejmującą 1800 znaków liczonych wraz ze spacjami. Przy czym istotnym jest fakt, że cena pierwszej strony jest stała, bez względu na to ile ma znaków, zaś każdej kolejnej rozpoczętej i liczącej mniej niż 900 znaków to 50% stawki za stronę. Taką podstawę rozliczania przyjmuje się zawsze przy tłumaczeniach zwykłych, pisemnych w większości biur tłumaczeń.

Tłumaczenia pisemne

Tłumaczenia pisemne to najszersza grupa rodzajowa tłumaczeń, stąd też dusze rozbieżności w cennikach i ofertach biur tłumaczeń. Stawkę przede wszystkim ogranicza wielkość tekstu, rodzaj tematyki, język oraz czas realizacji. Większość biur oferuje zlecenia w czasie ekonomicznym- do czterech dni, w czasie pilnym 1-2 dni oraz tłumaczenia ekspresowe – w tym samym lub następnego dnia.

Większość tłumaczy tworzy cenniki oparte o podział na 5 grup językowych, pokrywający się z podziałem wymaganym dla tłumaczeń przysięgłych, jednak nie wszystkie biura tłumaczeń są w stanie zaoferować przekłady z każdego języka.

Najpopularniejsza jest pierwsza grupa językowa, dostępna w większości biur tłumaczeń, na którą składa się język: angielski, niemiecki, rosyjski, francuski.

Najdroższe i najmniej popularne są języki nieeuropejskie oparte o alfabety nie łacińskie bądź ideogramy.

Uśredniając: cena za jedną stronę (1800 znaków) tłumaczenia niespecjalistycznego, w jednym popularnych języków, w terminie 4 dni to:

  • 35 zł dla tłumaczenia na polski;

  • 40 zł dla tłumaczenia na język obcy.

Tłumaczenia przysięgłe

Cennik tłumaczeń przysięgłych jest trochę inny, niż typowych tłumaczeń pisemnych, gdyż wytyczne uzależnione są od przepisów ustawowych. Za podstawę rozliczeń przyjmuje się tutaj stronę, która ma 1125 znaków i za kolejną pełną stronę uznaje się każdą rozpoczętą partię powyżej 1125 znaków.

Cennik tłumaczeń przysięgłych w znacznej większości przypadków jest wyższy niż zwykłych tłumaczeń pisemnych i obejmuje 5 grup językowych. Dla grupy pierwszej stawki są najniższe, dla grupy ostatniej, najwyższe lub bardzo często ustalane indywidualnie.

Państwo narzuca na tłumacza konkretne stawki za tłumaczenie jednej strony w przypadku pierwszej grupy językowej to 23 zł za tłumaczenie na polski, 30,07 zł, za tłumaczenie na język obcy. Kolejne grupy to kwoty od 24,7 7 – 33,61 zł przy tłumaczeniu na polski i 35,38 – 49,54 na język obcy.

Stawki wymagane ustawą są obowiązkowe tylko dla zleceń otrzymanych od organów administracji państwowej. Cennik tłumaczeń dla klientów prywatnych zazwyczaj jest dużo wyższy.

Tłumaczenia ustne

W przypadku tego rodzaju tłumaczeń sprawa jest najbardziej skomplikowana. Cennik tłumaczenia będzie kształtował rodzaj tłumaczenia (symultaniczne, konsekutywne) danego języka tłumaczenia oraz miejsca pracy tłumacza.

Zwykle godzina pracy tłumacza to około 200 zł. Jednakże większość biur wyznacza minimalną stawkę, zwykle za dwie godziny pracy. Do tego należy także doliczyć koszty dotarcia na miejsce tłumaczenia, i przy dłuższych tłumaczeniach- koszty zakwaterowania. Istotne jest także, że za pracę w niedziele i święta stawka jest liczona z 50% narzutem.

Narzucone przez państwo stawki za tłumaczenia ustne przysięgłe są tożsame z kwotami ustalonymi dla tłumaczeń pisemnych, ale zwiększone o 30%.

Większość biur tłumaczeń ustala stawki tłumaczeń ustnych indywidualnie.

Specyfika tłumaczeń, od czego może być uzależniony cennik tłumaczenia?

  • długości tekstu;

  • terminu, na jaki ma być wykonana praca- im szybciej, tym drożej;

  • skomplikowania tłumaczenia, im bardziej specjalistyczne teksty, wymagające wiedzy eksperckiej tym trudniej o tłumaczenie i jest ono droższe;

  • teksty niestandardowe, rzadko wykonywane;

  • tłumaczenie z polskiego na język obcy;

  • tłumaczenie na język mało popularny, a szczególnie na nieeuropejskie systemy językowe;

  • dodatkowe uwierzytelnienie do tłumaczenia;

  • tłumaczenie z wersji pisma odręcznego;

  • renoma firmy tłumaczeniowej.

Kiedy możemy liczyć na skorzystanie z tańszej wersji cennika tłumaczenia:

  • gdy nie nagli nas czas, tłumaczenia w dłuższych terminach są tańsze;

  • gdy teksty są standardowe, należące do grup, które tłumaczy się najczęściej, np. związane ze sprowadzeniem samochodu do Polski;

  • w momencie gdy tłumaczymy z języków popularnych: angielski, niemiecki, rosyjski;

  • gdy zamawiamy dużo i często w jednym biurze/u jednego tłumacza;

  • gdy nie potrzebujemy uwierzytelnienia tłumaczenia;

  • tłumaczenia z języka obcego na polski.

Więcej informacji przeczytasz na https://supertlumacz.pl

Lista państw według wielkości – największe państwa świata

Międzynarodowe kolosy, które państwa są największe?

Skomplikowany transport, słaba infrastruktura, problemy ze współegzystowaniem różnych grup etnicznych, trudności językowe, walka z utrudnieniami kilku stref czasowych czy długie granice do obrony to tylko niektóre trudności, z jakimi borykają się największe państwa świata. Na drugiej szali znajdują się z kolei bogate złożą różnorodnych zasobów naturalnych, duży potencjał ludnościowy czy silna pozycja międzynarodowa. W jakim stopniu pozytywne aspekty równoważą te negatywne, trzeba byłoby chyba zapytać mieszkańca, któregoś ze światowej czołówki największych krajów świata.

10 największych państw świata

  1. Federacja Rosyjska – 17 098 242 – kontynent: Europa i Azja;

  2. Kanada – 9 984 670 – kontynent: Ameryka Północna;

  3. Chiny – 9 596 960 – kontynent: Azja;

  4. Stany Zjednoczone – 9 526 468 – kontynent: Ameryka Północna;

  5. Brazylia – 8 515 767 – kontynent: Ameryka Południowa;

  6. Australia – 7 682 300 – kontynent: Australia;

  7. Indie – 3 287 263 – kontynent: Azja;

  8. Argentyna – 2 780 400 – kontynent: Ameryka Południowa;

  9. Kazachstan – 2 724 900 – kontynent: Azja;

  10. Algieria – 2 381 741 – kontynent: Afryka.

Lista 10 największych państw świata siłą rzeczy nie może zawierać tworów nie będących państwami, ale które, gdyby wziąć pod uwagę plasowałyby się wysoko na liście. Zaliczylibyśmy do nich:

  • Antarktyda 14 000 000 – największa na świecie, zaraz po Rosji, niestety nie uznaje się jej za państwo;

  • Unia Europejska 4 324 728 – także nie jest państwem, ale na liście znajdowałaby się tuż za Australią;

  • Jakucja 3 078 125 – republika wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej, ostatni twór kwasi państwowy posiadający powierzchnię poza 3 mln km2, i znajdujący się tuż za Indiami.

Polska z naszymi 312 463 km2 zajmuje 69 pozycję. Z kolei pierwsze państwo Europejskie w rankingu to Ukraina (603 550 km2). Oczywiście, jeśli nie wliczymy Rosji której terytorium w zdecydowanej większości leży na terenie Azji. Pozostałe kraje europejskie, znajdujące się w rankingu przed Polską to:

  • Francja – 551 500 km2, miejsce 48;
  • Hiszpania – 505 370 km2, miejsce 51;
  • Szwecja – 450 295 km2, miejsce 55;
  • Niemcy – 357 022 km2, miejsce 62;
  • Finlandia – 338 145 km2, miejsce 64;
  • Norwegia – 323 802 km2, miejsce 67.

Listę największych państw świata zamyka Watykan z powierzchnią 0,44 km2.

 

Odrobinę statystyki

Całość lądów na świecie zajmuje w przybliżeniu 148 940 000 km2, jest to mniej niż zajmuje sam Ocean Spokojny

Dziesiątka największych państw świata zajmuje powierzchnię równą 49% całej powierzchni lądów. Sama powierzchnia Rosji, będącej na pierwszym miejscu w rankingu to aż około 11,5% powierzchni lądów na Ziemi.

Pierwsza trójka największych państw świata- co w niej takiego szczególnego?

Rosja jest gigantem na skalę dziejów świata, zajmuje pierwszą lokatę w rankingu największych państw świata, ale bardzo wysoko znajduje się także na liście największych imperiów w historii świata. Wszystkimi swoimi granicami styka się z 14 innymi państwami i ma ogromną linię brzegową oraz dostęp do dwóch oceanów. Geograficznie większa część kraju należy do Azji, mniejsza- zachodnia do Europy, a sam kraj podzielony jest na 11 stref czasowych. Dzięki swojemu ogromowi Rosja, ma dostęp do największych złóż surowców mineralnych i energetycznych na świecie.

Druga w kolejności Kanada jest krajem, którego olbrzymie powierzchnie zajmują . Ma ogromnie zróżnicowaną linię brzegową, licząca ponad 202 tys. km co czyni ją największa na świecie. Jednocześnie jej granica lądowa jest wspólna tylko z jednym państwem USA, choć formalnie, graniczy także z Danią oraz Francją. Kanada ma o połowę mniej stref czasowych od Rosji, ale ustępuje jej też pod względem złóż zasobów mineralnych. Jej główne bogactwo to ropa naftowa, gaz ziemny, rudy cynku oraz niklu.

W porównaniu do pierwszej dwójki największych państw świata Chiny mogą pochwalić się ogromnym zaludnieniem swoich terenów. Podczas gdy w Kanadzie na jeden km2 przypada 3,3 osób, w Rosji 8,5, to w Chinach gęstość zaludnienia to 134 osoby na km2. Podobnie jak Rosja, Chiny graniczą z 14 państwami w tym, właśnie z Rosja, ale jednocześnie na terenie całego kraju obowiązuje tylko jedna strefa czasowa. Chiny dysponują ogromnymi złożami naturalnych minerałów.

Giganci w historii

W historii ludzkości istniało wiele ogromnych imperiów, o których powierzchniach mogliby tylko pomyśleć współcześni. Żadne współczesne państwo nie miałoby szans znaleźć się na podium największych państw świata w dziejach ludzkości. Jednakże Rosja od zawsze znajdowała się w czołówce największych krajów świata i współczesna Rosja, rządzona przez Władimira Putina zajmuje 6 lokatę na liście największych państw świata w historii:

  • Imperium Brytyjskie 33,2 mln km2;

  • Imperium Mongolskie Kubilaj-chana 33,0 mln km2;

  • Imperium Rosyjskie Romanowów 23,7 mln km2;

  • ZSRR 22,4 mln km2;

  • Hiszpańskie Imperium Kolonialne 20,0 mln km2;

  • Rosja Władimira Putina 17,1 mln km2;

  • Chiny za cesarstwa Qing 14,7 mln km2;

  • Kalifat Umajjadów 13,0 mln km2;

  • Francuskie Imperium Kolonialne 13,0 mln km2;

  • Kalifat Abbasydów 11,1 mln km2.